درباره ایدز. هپاتیت و اعتیاد

 كشور ما به لحاظ قرار داشتن در مجاورت مسير ترانزيت مواد مخدر، همواره درگير مبارزه با پديده شوم اعتياد و مواد مخدر است،و آموزش مهمترين راه براي پيشگيري از ابتلا به مواد مخدر و بيماري ايدز است.

متاسفانه در سالهاي اخير عده‌اي از جوانان، از روي ناآگاهي و بي‌دانشي به مصرف مواد مخدر گرايش پيدا كرده اند.

در اين زمينه تحقيقي با همكاري وزارت بهداشت، وزارت علوم و سازمان بهداشت جهاني در حوزه ايدز در ميان دو هزار و ‪ ۵۵۸‬نفر از دانشجويان پنج دانشگاه و با حجم تصادفي يك هزار و ‪ ۳۶۶‬دختر و يك هزار و ‪ ۱۹۲‬پسر صورت گرفت.

نقش متغيرهايي همچون مذهبي بودن، هيجان جويي و باورهاي جنسيتي به منظور شناسايي ميزان آسيب پذيري جوانان در برابر مصرف مواد مخدر و ارتقاء بهداشت روان از طريق كاهش عوامل خطر نيز از ديگر اهداف اين تحقيق به شمار مي‌آيد.

عوامل آسيب زاي مرتبط با ايدز را ويژگي هاي فردي، داشتن اطلاعات، باورهاي نادرست و درك خطر ناكافي درباره بيماري ها و انجام رفتارهاي پر خطر مرتبط با سرايت ويروس ‪ HIV‬است .

 آموزش‌هاي مطرح شده توسط پوستر ، بروشور، ماهواره، دوستان، كتاب، سايت‌هاي تخصصي اينترنتي، روزنامه، مجله، اساتيد دانشگاه و كارشناسان بهداشتي به ترتيب بيشترين منابعي هستند كه اين افراد براي كسب اطلاعات مربوطه به مواد مخدر و ايدز از آنان استفاده مي‌كنند.

 آموزش مهمترين راه مراقبت و ابزاري مفيد براي پيشگيري از مصرف مواد مخدر و جلوگيري از انتشار بيماري ايدز مي‌باشد كه نقش مهمي در تصحيح باورهاي مردم و ارتقاء سطح دانش در ميان جوانان دارد.

وجود نقاط قوت فراواني از جمله فرهنگي غني، مسائل ديني و ملي، وجود اساتيد دلسوز ، والدين مسووليت پذير و سلامت بالاي اخلاقي جوانان نسبت به محيط پيرامون از سرمايه‌هاي انكار ناپذير كشور ما هستند كه با وجود هوشياري جوانان مي‌توان آنان را از اين بليه شوم حفظ و از شدت عوامل مخاطره آميز كم كرد.

بيش از 20 نوع داروي موثر براي كنترل عفونت HIV/ايدز در دنيا وجود دارد و در ايران امكان دسترسي به 8 تا 10 نوع از اين داروها وجود دارد.

با پيشرفت علم پزشكي و توليد داروهاي جديد بيماري ايدز ديگر يك بيماري بدون درمان نيست و قابل كنترل است. بيماري HIV/ايدز نيز مانند بيماري‌هايي چون ديابت و فشار خون كه بيمار بايد براي كنترل بيماري خود تا آخر عمر دارو مصرف كند، در صورت مصرف دارو كنترل خواهد شد و فرد مبتلا مي‌تواند عمر طبيعي داشته باشد.

هنگامي كه ويروس ايدز وارد بدن فرد مي‌شود. ممكن است تا 10سال هيچ علامتي از بيماري ديده نشود و فرد مانند افراد عادي جامعه، زندگي طبيعي خود را داشته باشد. پس از اين مدت به دنبال از بين رفتن گلبول‌هاي سفيد و پائين آمدن قدرت سيستم دفاعي بدن عفونت‌هاي فرصت طلب كه بر روي فرد سالم هيچ تاثيري ندارند، فرد مبتلا به اين ويروس را مبتلا مي‌كند و در اينجا بيمار وارد فاز بيماري ايدز مي‌شود.

در اين هنگام اگر فرد داروهاي ضد ويروس ايدز و افزايش دهنده سيستم ايمني بدن را مصرف كند. به تدريج بهبود يافته و مي‌تواند مانند افرادي عادي جامعه زندگي كند البته مصرف اين داروها به علت داشتن عوارضي فرد را مورد آزار قرار خواهد داد.

يك فرد مبتلا به بيماري ايدز كه پس از 10 سال وارد فاز بيماري شده است. مي‌تواند با مصرف داروها دوباره به مرحله قبل برگردد و مانند انسان‌هاي عادي زندگي كند به عنوان مثال در مركز مشاوره بيماري‌ ايدز در بيمارستان امام خميني(ره) تهران، فرد مهندسي هست كه از سال 1365 ناقل ويروس و تحت درمان است. اين بيمار با گذشت23 سال از ابتلا به ويروس ايدز تاكنون به راحتي زندگي مي‌كند و با ويروس‌ ايدز هم مشكلي ندارد.

بايد اين باور غلط در بين عموم جامعه كه بيمار مبتلا به HIV/ايدز را مانند يك فرد خطرناك كه مي‌تواند ديگران را گرفتار كند اصلاح شود. عفونت HIV/ ايدز ديگر بيماري مهلك و خطرناكي نيست و طرد افراد مبتلا به اين ويروس نه تنها كمكي به كنترل آن نمي‌كند بلكه باعث پنهان شدن بيماري و گسترش بيشتر آن مي‌شود.

دكتر حسن رفيعي مجري طرح ارزيابي وضعيت اعتياد كشور:

‌٦/٦٩ درصد مبتلايان به ايدز از سرنگ و سوزن مشترك استفاده كرده‌اند

.تزريق با سوزن و سرنگ مشترك در مصرف‌كنندگان مواد مخدر، در رتبه اول عوامل ابتلا به ايدز قرار دارد.

طبق آمار، 6/69 درصد مبتلايان به ايدز در كشور بر اثر استفاده از سرنگ و سوزن مشترك و آلوده به HIV مثبت مبتلا شده‌اند.

متاسفانه بيشترين آمار فوتي‌هاي ناشي از ابتلا به ايدز نيز از بين معتادان تزريقي گزارش شده است.

اگرچه اقدامات اخير انجام شده در زمينه كاهش آسيب معتادان از جمله توزيع سرنگ استريل در مناطق آسيب‌خيز در كنترل ابتلا به ايدز معتادان تزريقي بسيار موثر بوده، اما سرعت و حوزه اقدامات در اين زمينه بايد همچنان افزايش يابد.

مانند فرماندهي كه حملات مستقيم او كارگر نمي‌شود دانشمندان هم اكنون به دنبال مبارزه غيرمستقيم و حمله‌اي از بيرون به ويروس HIV/AIDS هستند.

ناكامي در توليد واكسني كه بتواند سيستم ايمني بدن را براي مبارزه با ويروس ايدز تقويت كند دانشمندان هم اكنون در حال آزمايش تزريق ژني به عضله هستند كه باعث توليد آنتي بادي‌هاي محافظت كننده در برابر HIV مي‌شود.

اين روش جديد در موش‌هاي آزمايشگاهي مؤثر بوده و آزمايش آن بر روي ميمونها نيز موفقيت آميز بوده است. نتايج تحقيقات اين تيم به رهبري دكتر فيليپ جانسون از بيمارستان كودكان فيلادلفيا در مجله پزشكي نيچر منتشر شده است.

دكتر جانسون در اين رابطه مي‌گويد كه اين كار به معني توليد واكسني براي ايدز نيست و تا زماني‌كه چنين آزمايشي امكان استفاده براي انسان را داشته باشد سالها طول خواهد كشيد.

اما اين گزارش مورد استقبال دكتر بيترايس هان، محقق ايدز از دانشگاه آلاباماي بيرمنگام قرار گرفته و اعلام كرده كه اين آزمايش كورسوي اميدي در انتهاي يك تونل تاريك است.

بيش از 20 ميليون نفر از مردم جهان تاكنون بر اثر اين بيماري جان خود را از دست داده‌اند و حدود 33 ميليون نفر نيز هم اكنون با HIV زندگي مي كنند. مركز جلوگيري و كنترل بيماري‌هاي آمريكا اعلام كرده كه سالانه 56 هزار مورد جديد ابتلا به اين بيماري در آمريكا رخ مي‌دهد.

به نوشته آسوشيتدپرس اكثر تلاشها تا كنون متمركز بر تحريك كردن سيستم ايمني بدن براي توليد آنتي بادي براي مبارزه با اين بيماري بوده است. اين روش در مورد بيماري‌هايي مانند سرخك و آبله هم مؤثر بوده است اما در مورد ايدز تاكنون موفق به ايجاد واكنشي موفقيت آميز نشده است.به همين دليل دكتر جانسون و تيمش تصميم به آزمايش راهي ديگر گرفته‌اند.

جانسون گفت: چند سال پيش من به اين نتيجه رسيدم كه HIV متفاوت از ساير ويروس‌هايي است كه انسان براي آنها واكسن توليد كرده است و ممكن است راه‌هاي سنتي توليد واكسن هيچگاه براي اين بيماري به نتيجه نرسد. بنابراين از يك استراتژي حركت گام به گام براي گذر از سيستم ايمني طبيعي بدن كه هدف همه آزمايش‌هاي قبلي بود استفاده شد.

وي گفت: محققان مي‌دانستند كه پروتئين‌هايي موجود است كه قادر به خنثي كردن ويروس HIV هستند بنابراين كار بر آنها را براي تعيين اينكه آيا امكان استفاده از آنها در بدن وجود دارد يا خير را آغاز كردند.

در طول اين تحقيقات يك دهه‌اي اين تيم پزشكي موفق به توليد ايمونوآدسين‌هايي شدند كه در حمله به ويروس SIV بيماري مشابه ميمون‌ها موفق عمل كرده بودند و تنها به دنبال راهي براي تزريق اين آنتي بادي‌هاي پروتئيني جديد به درون سلولها بودند.

دانشمندان در اين مرحله از ويروس‌هاي همراه با آدنو به عنوان حامل استفاده كردند كه راهي مناسب براي تزريق DNA به سلول‌هاي ميمونها يا انسانهاست. اين ويروس كه حامل DNA ايمونوآدسين‌ها بود به عضلات تزريق شد و در پي اين كار عضلات شروع به توليد پروتئين‌هاي محافظ كردند.

دانشمندان در ابتدا اين ايده را در مورد موش‌ها آزمايش كردند و سپس ميمون‌ها چرا كه ويروس SIV در ميمون‌ها شباهت زيادي با HIV در انسانها دارد و مي‌توانست الگوي آزمايشي خوبي را ايجاد كند.

يك ماه پس از تزريق اين پروتئينها به 3 ميمون، به 9 ميمون از جمله 3 ميمون دريافت كننده پروتئين‌ها ويروس SIV تزريق شد كه در هيچكدام از 3 ميمون مورد نظر اين كار منجر به ابتلا به ويروس AIDS نشد و تنها 3 ميمون علايم ابتلا به SIV را بروز دادند و حتي يك سال بعد نيز اين ميمون‌ها ميزان بالايي از آنتي بادي‌هاي محافظت كننده را در خون خود دارا بودند.

6 ميمون ديگري كه در برابر اين ويروس ايمن نشده بودند مبتلا به بيماري شده و 4 سوژه تحقيق در جريان تحقيقات مردند.

جانسون مي‌گويد: مرحله بعدي آزمايش اين روش بر روي انسانهاست و در اين راه اين تيم در حال همكاري با طرح نوآوردي بين‌المللي براي واكسن ايدز است و اميدوار است تا چند سال آينده مراحل آزمايش اين واكسن بر روي انسان‌ها آغاز شود.

فارس